Εμφανίζονται 5 τίτλοι με αναζήτηση: Αρχαιολογικοί χώροι στην ευρύτερη περιοχή: "ΔΩΔΩΝΗ Δήμος ΙΩΑΝΝΙΝΑ" .
ΔΩΔΩΝΗ (Αρχαία πόλη) ΙΩΑΝΝΙΝΑ
Region: Epirus
Periods: Geometric, Archaic, Classical, Hellenistic, Roman
Type: Sanctuary
Summary: The major sanctuary of Zeus in northern Greece.
Physical Description:
Located S of Lake Pambotis at the foot of Mt. Tomaros,
ca. 20 km S of Ioannina, the sanctuary consisted originally of a sacred oak tree,
possibly enclosed by a ring of bronze tripods. It developed into a temenos that
included several temples, theater, stadium, and a number of stoas. Just above
the sanctuary is a refuge acropolis enclosed by fortification walls dating to
the 4th century B.C. In the temenos of the sanctuary is a bouleuterion where the
delegates of the Epirote League held council.
Description:
The sanctuary of Zeus at Dodona, already known in the Homeric
epics, was traditionally the home of the earliest oracle in Greece. Early to Late
Bronze Age finds have been excavated at the site, but the earliest archaeological
evidence for cult activity dates to the 8th century B.C. At this early date the
sanctuary consisted of a sacred oak tree (or grove) possibly surrounded by a ring
of bronze tripods. At the end of the 5th century B.C. or early in the 4th, the
first stone temple was constructed and the sacred oak was enclosed in a stone
peribolos wall. During the 4th century, the bouleuterion and 3 temples (probably
to Aphrodite, Dione, and Themis) were added, and a fortified refuge was constructed
above the sanctuary. Beginning with the rule of King Pyrrhos (297-272 B.C.), who
promoted the site as a pan-Hellenic sanctuary, Dodona developed a more monumental
character. In the 3rd century B.C. the temenos was enlarged and the theater, Temple
of Herakles, and stoas were added. In 232 B.C. Dodona became the center of the
newly formed Epirote League. The sanctuary was destroyed by the Aetolians in 219
B.C., but was immediately rebuilt by the League and Philip V with spoils taken
from the Aetolians. During the 3rd century a stadium with stone seats was also
added to the sanctuary. In 168 B.C. the site was destroyed by the Romans and only
slightly repaired before it was again ravaged in 88 B.C. by Mithradates and the
Thracians. Although the Naia Festivals and the activities of the oracle continued
into the 3rd century A.D., the sanctuary never recovered from the destruction
of 168 B.C. and was in a ruinous state already in the 1st century B.C. In the
time of Augustus the theater had been converted into an arena and, as at the sanctuary
of Artemis Orthia at Sparta, the religious function of the site seems to have
been reduced in the Roman period to its tourist appeal. In the 5th or 6th century
A.D. a Christian basilica was constructed on the site with reused ancient materials.
The Naia Festival (athletic and drama contests) was held every 4 years in honor
of Zeus. The earliest attendants were males, the selloi, but were later replaced
by priestesses. The oracular responses seemed to have been originally the oral
report on sounds caused by the rustling of leaves, cooing of doves, or the ringing
of metal tripods, but by the 6th century B.C. applications and occasionally the
oracle's responses were written on lead tablets.
Exploration:
Located and 1st excavated by C. Carapanos in 1875. Excavations
for the Greek Archaeological Service by D. Evangelidis 1929-32, 1935, 1952-59
and by S. Dakaris 1959-1974.
Donald R. Keller, ed.
This text is cited Jan 2003 from The Perseus Project URL below, which contains 64 image(s), bibliography & interesting hyperlinks.
Πανάρχαιo λατρευτικό κέντρο (ιερό) και μαντείο του Δία. Βρίσκεται
22 χλμ. νότια των Iωαννίνων,
στους πρόποδες του αρχαίου όρους Τομάρου
(Ολύτσικα) σε ύψος 600 μέτρων. Παλιές ανασκαφές του αρχαιολόγου Κ. Καραπάνου (
1877) και νεώτερες της Αρχαιολογικής Εταιρείας έφεραν στο φως λείψανα από τα κτίρια
του περίφημου αυτού ιερού και μαντείου και πολύτιμα χάλκινα αφιερώματα από ολόκληρη
την Ελλάδα. Στο Ιερό αυτό λατρεύονταν ο Δίας και η Διώνη (ως σύζυγός του) σε συνδυασμό
με το ιερό δέντρο, τη δρυ (βελανιδιά) όπου κατοικούσε το θεϊκό ζευγάρι. Οι χρησμοί
στο μαντείο δίνονταν με το θρόισμα των φύλλων της βελανιδιάς με τους κρωγμούς
των ιερών περιστεριών που φώλιαζαν εκεί. Επίσης οι Ιερείς ερμήνευαν τους ήχους
από τους χάλκινους λέβητες με τρίποδες που περιστοίχιζαν το ιερό δέντρο. Τις ερωτήσεις
για τους χρησμούς τις χάραζαν πάνω σε μολυβένια ελάσματα, πολλά από τα οποία έχουν
βρεθεί στις ανασκαφές.
Η λατρεία στο ιερό. Στο ιερό της Δωδώνης η λατρεία άρχισε από
τα προϊστορικά χρόνια και το μαντείο της το θεωρούσαν ως το αρχαιότερο στην Ελλάδα.
Για πολλούς αιώνες η λατρεία ήταν υπαίθρια και γινόταν γύρω από την ιερή δρυ με
τους τρίποδες τριγύρω.
Ο ναός και τα άλλα οικοδομήματα. Στα τέλη τού Ε΄ αιώνα χτίστηκε
η ιερά Οικία, ένας μικρός απλός ναός. Αργότερα ο ναός απόχτησε, περίβολο και στοές
και έγινε μεγαλύτερος και λαμπρότερος. Στο μεταξύ (ιδιαίτερα κατά τον Γ΄ αι. π.χ.)
ιδρύθηκαν και άλλα οικοδομήματα στο Ιερό: Βουλευτήριο για τις συγκεντρώσεις της
Ηπειρωτικής Συμμαχίας, ναοί (Διώνης, Θέμιδας, Ηρακλή, Αφροδίτης), στοές, πρυτανείο,
στάδιο και μεγαλόπρεπο θέατρο για 18.000 θεατές που χρησιμοποιείται και σήμερα.
Η κατάργηση του ιερού. Το Ιερό και το μαντείο λειτούργησαν
ως το τέλος του Δ΄ αι. μ.Χ., οπότε καταργήθηκαν, όπως και τα άλλα αρχαία ιερά.
Στη θέση του ιερού χτίστηκαν τότε χριστιανικές εκκλησίες. Τον ΣΤ΄ αι. μ.Χ. εχθρικές
επιδρομές ερήμωσαν την περιοχή, και τα ερείπια καλύφτηκαν με τον καιρό από τη
λάσπη των χειμάρρων του Τομάρου.
Τo 219 π.X. εισέβαλαν oι Αιτωλοί στη Δωδώνη πυρπόλησαν τα κτίρια του
ιερού και κατέσκαψαν το μαντείο, γιατί, σύμφωνα με την πληροφορία του ιστορικού
Πολύβιου, επιθυμία των νικητών ήταν να αφανιστούν όλες οι συνθήκες Ηπειρωτών και
Αιτωλών, που ήταν χαραγμένες στους τοίχους του ναού. Στην πραγματικότητα όμως
φαίνεται ότι απέφυγαν να κάψουν το μαντείο για να μη μεταδοθεί η φωτιά και στο
ιερό δένδρο.
Τον επόμενο χρόνο (218 π.Χ.), ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος Ε΄
και οι Ηπειρώτες ανοικοδόμησαν το ιερό της Δωδώνης. Εκεί όπου βρισκόταν άλλοτε
ο μικρός ναός του Διός, κτίστηκε ένας ιωνικός ναός με πρόναο, σηκό και άδυτο.
Γύρω από τον ναό κατασκευάστηκε ένας νέος περίβολος με εσωτερικές κιονοστοιχίες
και ένα πρόπυλο στη νότια πλευρά του. Ανοικοδομήθηκαν επίσης και οι ναοί της Διώνης
και του Ηρακλέους και ανάμεσα στο ιερό και στο θέατρο κτίστηκε μια μεγάλη υπόστυλη
αίθουσα με δύο στοές, που χρησίμευε για τις πολιτικές συγκεντρώσεις και ως κατάλυμα
των προσκυνητών. Το θέατρο επισκευάστηκε, και κατασκευάστηκε και ένα στάδιο με
λίθινα εδώλια στις δύο μακρές του πλευρές. Μέγας ψηλός ισοδομικός περίβολος περιέκλεισε
ολόκληρο τον χώρο του ιερού.
Στους χρόνους της ρωμαϊκής κατακτήσεως (168 π.Χ.) το ιερό της Δωδώνης
καταστράφηκε και ανοικοδομήθηκε μόλις το 31 π.Χ. από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Αύγουστο,
ύστερα από τη νίκη του στο Ακτιο.
Τότε μετατράπηκε και η ορχήστρα του θεάτρου σε αρένα, για να τελούνται οι θηριομαχίες,
το δημοφιλές θέαμα της εποχής.
Και στα τελευταία χρόνια της αρχαιότητος το πανάρχαιο μαντείο εξακολουθούσε
να εμπνέει τον σεβασμό: ο φίλος της ελληνικής παραδόσεως αυτοκράτορας Αδριανός
επισκέφθηκε το 120 μ.Χ. ως προσκυνητής τη Δωδώνη και ο πιστός στην παλαιά θρησκεία
Ιουλιανός ζήτησε το 362 μ.Χ., πριν ξεκινήσει για την εκστρατεία εναντίον των Πάρθων,
τη συμβουλή του μαντείου.
Τέλος, το 391 μ.Χ. κόπηκε και το ιερό δένδρο από το βέβηλο χέρι κάποιου
Ιλλυριού και το ιερό εγκαταλείφθηκε. Επάνω στα ερείπιά του κτίστηκαν οι δύο Βασιλικές
του 5ου και του 6ου αι. Οι επιδρομές των διαφόρων βαρβάρων ολοκλήρωσαν την καταστροφή
του ιερού. Οι κάτοικοι τής Δωδώνης κατέφυγαν στα βουνά ή εγκαταστάθηκαν στην Εύροια
που αργότερα μετονομάστηκε σε Ιωάννινα.
Το κείμενο παρατίθεται τον Ιούλιο 2003 από την ακόλουθη ιστοσελίδα, με φωτογραφίες, του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Πειραιά
Το Μαντείο της Δωδώνης είναι το αρχαιότερο μαντείο του ελληνικού κόσμου
οικοδομημένο περίπου 1000 π.Χ. Όπως αναφέρει ο Ησίοδος, ο ίδιος ο Δίας το όρισε
δικό του μαντείο. Οι Σελλοί αποτελούσαν τους ιερείς και τους μάντεις της Δωδώνης,
στην υπηρεσία του Δία, που παρέμεινε η κυριαρχική θεότητα του ιερού χώρου. Με
την εμφάνιση της θεότητας του Δία, η θεά Γη πήρε άλλη μορφή και μετονομάστηκε
σε Διώνη. Η χρησμοδότηση στο Μαντείο της Δωδώνης γινόταν με διαφορετικό τρόπο
απ΄ότι στο Μαντείο των Δελφών. Εδώ δεν χρησμοδοτούσε η Πυθία, αλλά η ιερή βαλανιδιά
που με το λίκνισμα του αέρα και το πέταγμα των πουλιών που φώλιαζαν στα κλαδιά
της μετέφεραν τους χρησμούς του θεού. Αργότερα βοηθούσαν καλύτερα οι ήχοι λεβήτων.
που στηρίζονταν σε τρίποδες. Ο Οδυσσέας, ο Κρέοντας, ακόμη και ο θεός Διόνυσος
εναπόθεταν στο λίκνισμα αυτό τις ελπίδες τους.
Στον ιερό χώρο της Δωδώνης τελούνταν επίσης κάθε χρόνο οι Νάιοι Αγώνες
προς τιμήν του Δία που περιελάμβαναν δραματικούς, μουσικούς αγώνες, αρματοδρομίες
και πάλη.
Στην περίοδο της βασιλείας του Πύρρου ανοικοδομείται ο ναός του Δία.
Το 2ο αιώνα μ.Χ. οι Ρωμαίοι προέβησαν σε μεγάλες καταστροφές και πυρπόλησαν το
ιερό της Δωδώνης. Το 219 π.Χ. με την επίθεση και λεηλασία του ιερού από τους Αιτωλούς
αρχίζει μια περίοδος παρακμής. Η τελειωτική καταστροφή του ολοκληρώθηκε από τους
Θράκες του Μιθριδάτη. Έτσι στα τέλη του 4ου μ.Χ. αιώνα επήλθε το οριστικό τέλος
της λειτουργίας του Μαντείου με την εξάπλωση και καθιέρωση του Χριστιανισμού.
Οι πρώτες ανασκαφές στον ιερό χώρο της Δωδώνης πραγματοποιήθηκαν το 1875 από τον
Κ. Καραπάνο, συνεχίστηκαν για τα διαστήματα 1929 - 1933 και 1950 -1981 από τους
Σ. Δάκαρη και Δ. Ευαγγελλίδη. Από το 1981 οι ανασκαφές πραγματοποιούνται υπό την
αιγίδα της Αρχαιολογικής Εταιρείας.
Ο αρχαιολογικός χώρος της Δωδώνης αποτελείται από τα εξής τα μνημεία:
τον ναό του Δία ή Ιερή Οικία που αρχικά βρισκόταν στην ύπαιθρο (κοντά στην ιερή
βελανιδιά), το Βουλευτήριο, το Πρυτανείο (σε αυτό έμεναν οι ιερείς του Δία), την
Ακρόπολη, το Στάδιο (δεν έχει ανασκαφτεί πλήρως) και το Θέατρο.
Το Θέατρο της Δωδώνης είναι ένα από τα μεγαλύτερα της Ελλάδας (18.000
θέσεων) και κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. Αποτελείται όπως όλα τα αρχαία θέατρα
από το κοίλον, τη σκηνή και την ορχήστρα, ενώ υπήρχε και μια δωρική στοά. Πιθανότατα
υπήρχε και ξύλινο προσκήνιο. Τα τείχη του φτάνουν τα 21 μ. ύψος και στηρίζονται
σε ισχυρούς πύργους. Επί Ρωμαιοκρατίας μετατράπηκε σε αρένα για θηριομαχίες. Στις
αρχές της δεκαετίας του '60 το θέατρο αναστηλώθηκε και σήμερα αποτελεί σημαντικό
πόλο έλξης επισκεπτών και χρησιμοποιείται για το ανέβασμα θεατρικών παραστάσεων
κυρίως κατά τους μήνες του καλοκαιριού.
Το κείμενο παρατίθεται τον Μάιο 2003 από την ακόλουθη ιστοσελίδα του Υπουργείου Εξωτερικών
Ορθογώνιο κτίριο κοντά στο Πρυτανείο. Η ίδρυσή του χρονολογείται βάσει
επιγραφών στις αρχές του 3ου αι. π.Χ.
Αναστηλώθηκε για πρώτη φορά μετά από ολική καταστροφή, κατά την εισβολή
των Αιτωλών το 219 π.Χ., και για δεύτερη φορά μετά την εισβολή των Ρωμαίων το
167 π.Χ. Τα εδώλια κάλυπταν τη νότια πλευρά της αίθουσας συνεδριάσεων, με αποτέλεσμα
η εσωτερική υποστύλωση της στέγης να μεταφερθεί στο βόρειο μισό του χώρου, με
έξι κίονες ιωνικού ρυθμού.
Σώζονται, εκτός από θεμέλια, ένας εσωτερικός κίονας στα νοτιοδυτικά,
ένας βωμός και μία βάση αγάλματος.
Το κείμενο παρατίθεται τον Μάρτιο 2003 από την ακόλουθη ιστοσελίδα του Ιδρυματος Μείζονος Ελληνισμού
Λάβετε το καθημερινό newsletter με τα πιο σημαντικά νέα της τουριστικής βιομηχανίας.
Εγγραφείτε τώρα!